γλαντριντι λαουλι λονι καντορι

Ο Hugo Ball (Χούγκο Μπαλ) απαγγέλλει το Καραβάνι των Ελεφάντων σε Ντανταϊστική εκδήλωση, 1916

Ο Hugo Ball ήταν ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους του Ντανταϊστικού κινήματος. Τη λέξη Νταντά (Dada) οι εισηγητές του κινήματος τη βρήκαν τυχαία στο λεξικό (στη γλώσσα των νηπίων σημαίνει αλογάκι) και για αυτούς είναι μια λέξη χωρίς νόημα, δε σημαίνει τίποτα. Επιλέχτηκε όπως εξήγησαν μηδενιστικά, αναρχικά, ανατρεπτικά, για να δηλώσει το τέλος της τέχνης. Το 1916, κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, οι Ντανταϊστές ίδρυσαν το κίνημα στο "Καμπαρέ Βολταίρ", στη Ζυρίχη, μια πόλη στην οποία κατέφευγαν όλοι οι πολιτικοί εξόριστοι (Λένιν, Τζόυς, Στραβίνσκι).

Οι Ντανταϊστές ήταν ζωγράφοι, αλλά και ποιητές όπως ο Τριστάν Τζαρά και ο Ούγκο Μπάλ. Στο καμπαρέ που ήταν μαζί και γκαλερί, θέατρο, αίθουσα χορού και πειραματικό εργαστήριο, σε μια μικρή σκηνή, στήνονταν θεατρικά σκετς και αυτοσχέδιες παραστάσεις.

Ο ποιητής Μπαλ πίστευε ότι η δημοσιογραφία και η πολιτική είχαν υποβιβάσει ανεπανόρθωτα τη σημασία των λέξεων και ότι αυτό αποτελούσε σύμπτωμα της γενικότερης παρακμής του δυτικού πολιτισμού. Σαν λύση πρότεινε την αποδόμηση της γλώσσας, με τον περιορισμό των λέξεων σε ήχους. Δημιούργησε λοιπόν την ηχητική ποίηση που ήταν ένα κολάζ απλών ήχων:

γκανζι μπερι μπιμπα
γκλαντριντι λαουλι λονι καντορι
γκαντζαμα μπιμ μπερι γκλασαλα
γκλαντριντι γκλασαλα τουμφ ζιμπραμπιμ
μπλασα γκαλασασα τουμφ ζιμπραμπιμ...

Ένα από αυτά τα "Ηχοποιήματα" ήταν το καραβάνι των Ελεφάντων". Το απήγγειλε με στόμφο σε εκδήλωση στο καμπαρέ Βολταίρ, το 1916, ντυμένος με ένα ειδικό, παράξενο κοστούμι που είχε σχεδιάσει, μπροστά σε ένα κοινό που φώναζε, χειροκροτούσε, γιουχάιζε.

Το "Ηχοποίημα", Καραβάνι των Ελεφάντων, του Hugo Ball

Οι Ντανταϊστές, αποφασισμένοι να δώσουν στην αστική τάξη, που είχε προκαλέσει τον πόλεμο τη χαριστική βολή, εισήγαγαν την αντιτέχνη, διακήρυξαν την ανοησία, την ειρωνεία, την κοροϊδία, το ά-λογο και αναζήτησαν στο ασυνείδητο τις πηγές της έμπνευσής τους. Έκαναν τα πάντα για να σκανδαλίσουν το φίνο γούστο της αστικής τάξης.

Δες παρακάτω μια σύγχρονη παραλλαγή του Καραβανιού του Μπαλ σε Flash

.

Περισσότερη ηχητική ποίηση του Hugo Ball στο UbuWeb

Αυτό δεν είναι ένα τεστ...

...είναι μια ανάρτηση!

Και τα δυο έργα της προηγούμενης ανάρτησης ανήκουν σε έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του Σουρεαλισμού, του οποίου το έργο είναι "κλειδί " για την κατανόηση των πηγών της σύγχρονης εικονογραφίας, (διαφήμιση, γραφικές τέχνες, κόμικ κ. λ. π.), στο Ρενέ Μαγκρίτ (Rene Magritte).

Στόχος των Σουρεαλιστών ήταν να αναμείξουν το λογικό με το ά-λογο, και, χρησιμοποιώντας τα όνειρα, το στοιχείο του τυχαίου και έναν πέρα από κάθε αισθητική ή ηθική μέριμνα αυτοματισμό, να δημιουργήσουν μια νέα πραγματικότητα, μια υπερ-πραγματικότητα (sur-realite'). Υπονομεύοντας τις ορθολογιστικές αντιλήψεις και τις τυπικές συμβάσεις, αναζήτησαν μια τέχνη απαλλαγμένη από κάθε είδους λογικά τεχνάσματα.

Ο Μαγκρίτ με τη φωτογραφικά ρεαλιστική ζωγραφική του κάνει ορατό ό,τι είναι πέρα και έξω από το πραγματικό. "Η δυσκολία", έλεγε ο Μαγκρίτ, "όταν θέλω να κάνω έναν καινούργιο πίνακα, είναι να βρω μια εικόνα που να αντιστέκεται σε κάθε ερμηνεία, αλλά ταυτόχρονα να αντιστέκεται και στην αδιαφορία".

Σήμερα, 110 χρόνια από τη γέννηση του Μαγκρίτ, το Google έχει αντικαταστήσει το γνωστό του λογότυπο με την παρακάτω εικόνα που είναι συνδυασμός δυο έργων του!!