γλαντριντι λαουλι λονι καντορι

Ο Hugo Ball (Χούγκο Μπαλ) απαγγέλλει το Καραβάνι των Ελεφάντων σε Ντανταϊστική εκδήλωση, 1916

Ο Hugo Ball ήταν ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους του Ντανταϊστικού κινήματος. Τη λέξη Νταντά (Dada) οι εισηγητές του κινήματος τη βρήκαν τυχαία στο λεξικό (στη γλώσσα των νηπίων σημαίνει αλογάκι) και για αυτούς είναι μια λέξη χωρίς νόημα, δε σημαίνει τίποτα. Επιλέχτηκε όπως εξήγησαν μηδενιστικά, αναρχικά, ανατρεπτικά, για να δηλώσει το τέλος της τέχνης. Το 1916, κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, οι Ντανταϊστές ίδρυσαν το κίνημα στο "Καμπαρέ Βολταίρ", στη Ζυρίχη, μια πόλη στην οποία κατέφευγαν όλοι οι πολιτικοί εξόριστοι (Λένιν, Τζόυς, Στραβίνσκι).

Οι Ντανταϊστές ήταν ζωγράφοι, αλλά και ποιητές όπως ο Τριστάν Τζαρά και ο Ούγκο Μπάλ. Στο καμπαρέ που ήταν μαζί και γκαλερί, θέατρο, αίθουσα χορού και πειραματικό εργαστήριο, σε μια μικρή σκηνή, στήνονταν θεατρικά σκετς και αυτοσχέδιες παραστάσεις.

Ο ποιητής Μπαλ πίστευε ότι η δημοσιογραφία και η πολιτική είχαν υποβιβάσει ανεπανόρθωτα τη σημασία των λέξεων και ότι αυτό αποτελούσε σύμπτωμα της γενικότερης παρακμής του δυτικού πολιτισμού. Σαν λύση πρότεινε την αποδόμηση της γλώσσας, με τον περιορισμό των λέξεων σε ήχους. Δημιούργησε λοιπόν την ηχητική ποίηση που ήταν ένα κολάζ απλών ήχων:

γκανζι μπερι μπιμπα
γκλαντριντι λαουλι λονι καντορι
γκαντζαμα μπιμ μπερι γκλασαλα
γκλαντριντι γκλασαλα τουμφ ζιμπραμπιμ
μπλασα γκαλασασα τουμφ ζιμπραμπιμ...

Ένα από αυτά τα "Ηχοποιήματα" ήταν το καραβάνι των Ελεφάντων". Το απήγγειλε με στόμφο σε εκδήλωση στο καμπαρέ Βολταίρ, το 1916, ντυμένος με ένα ειδικό, παράξενο κοστούμι που είχε σχεδιάσει, μπροστά σε ένα κοινό που φώναζε, χειροκροτούσε, γιουχάιζε.

Το "Ηχοποίημα", Καραβάνι των Ελεφάντων, του Hugo Ball

Οι Ντανταϊστές, αποφασισμένοι να δώσουν στην αστική τάξη, που είχε προκαλέσει τον πόλεμο τη χαριστική βολή, εισήγαγαν την αντιτέχνη, διακήρυξαν την ανοησία, την ειρωνεία, την κοροϊδία, το ά-λογο και αναζήτησαν στο ασυνείδητο τις πηγές της έμπνευσής τους. Έκαναν τα πάντα για να σκανδαλίσουν το φίνο γούστο της αστικής τάξης.

Δες παρακάτω μια σύγχρονη παραλλαγή του Καραβανιού του Μπαλ σε Flash

.

Περισσότερη ηχητική ποίηση του Hugo Ball στο UbuWeb

Τι μουντζούρα είναι αυτή....

.... που έχει καλύψει σήμερα το λογότυπο του Google; Όχι δεν είναι μουντζούρα, αλλά ένα έργο του Αμερικανού ζωγράφου Jackson Pollock (28 Ιανουαρίου 1912-11 Αυγούστου 1956). Ο Pollock είναι από τους δημοφιλέστερους εκπροσώπους του αφηρημένου εξπρεσιονισμού. Το 1944 παντρεύτηκε τη Lee Krasner (Λη Κράσνερ) επίσης ζωγράφο η οποία τον συντηρούσε με την εργασία της.

Ο Pollοck επινόησε την τεχνική του dripping κατά την οποία έσταζε μπογιά πάνω σε καμβά που τοποθετούσε στο έδαφος και όχι όπως συνηθιζόταν μέχρι τότε στο καβαλέτο ή στον τοίχο.

Αν και οι πίνακές του φαίνεται να έχουν γίνει με ένα τυχαίο τρόπο στην πραγματικότητα ο Pollock συνεργάστηκε με το τυχαίο και επεξεργάστηκε σχολαστικά τους πίνακές του. Τα έργα του είναι αφηρημένες συνθέσεις μεγάλων διαστάσεων (γνωστά με τον όρο murals).

Δες στο βίντεο που ακολουθεί έργα του Pollοck αλλά και σκέψεις-σχόλια για τη δουλειά του. Η μουσική είναι του John Cage που γνωρίσαμε στην ανάρτηση της 14ης Νοεμβρίου

Ψώνισες; Άρα υπάρχεις...

Barbara Kruger (Μπάρμπαρα Κρούγκερ), I Shop Therefore I am (Ψωνίζω άρα υπάρχω)

.

Ποιου φιλόσοφου τα λόγια απηχεί το έργο αυτό της Kruger;

.

Δες εδώ περισσότερα έργα της:

Και ένα έργο που εξέθεσε το 2008 στο Πανεπιστήμιο της πόλης της Νέας Υόρκης

Ο αυτοσαρκασμός είναι εγγύηση ψυχικής υγείας

Keith Arnatt (Κηθ Άρνατ), Trouser Word Piece (Το έργο της λέξης του παντελονιού), 1972

Ανάμεσα στην πληθώρα των έργων που βασίζονται στη γλώσσα, είναι και το έργο Trouser Word του εννοιολογικού καλλιτέχνη Keith Arnatt. Το έργο αποτελείται από μια φωτογραφία του ίδιου με μια πινακίδα που φέρει τη γελοία και αυτοσαρκαστική(;) επιγραφή: "I'M A REAL ARTIST" (ΕΙΜΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ), δίπλα σε ένα απόσπασμα από το βιβλίο Sense and Sensibilia του Βρεττανού φιλοσόφου και γλωσσολόγου J. L. Austin. Το απόσπασμα εξηγεί πώς ορισμένες λέξεις, όπως για παράδειγμα η λέξη "πραγματικό", αυτόματα συσχετίζονται με την αντίθετή τους. Με τον ίδιο τρόπο και στη φωτογραφία, βλέποντας τον καλλιτέχνη να αυτοπροβάλλεται σαν "πραγματικός", ωθούμαστε αυτόματα να πιστέψουμε το αντίθετο, ότι δηλαδή είναι μάλλον ένας ψευτοκαλλιτέχνης, ένας απατεώνας!

Δεν είναι σίγουρο αν η φωτογραφία είναι μια κριτική στο κείμενο ή απλά μια αφορμή για τη δημοσίευσή του. Το μόνο σίγουρο είναι ότι από το έργο όλοι συγκρατούν τη φωτογραφία και όχι το περιεχόμενο του φιλοσοφικού αποσπάσματος.

Δίνεται εδώ ένα τμήμα του κειμένου:
" It is usually thought, and I dare say usually rightly thought, that what one might call the affirmative use of a term is basic-that, to unterstand "x", we need to know what it is to be "x", or to be an "x", and that knowing this apprises us of what it is not to be "x", not to be an "x". But whith "real" it is the negative use that wears the trausers*"

Αν και η Άσχετη δεν ειδικεύεται στη μετάφραση φιλοσοφικών κειμένων, επιχειρεί εδώ μια πρόχειρη μετάφραση: "Θεωρούμε, και σωστά πιστεύω, ότι αυτό που θα μπορούσε κανείς να ονομάσει καταφατική έννοια μιας λέξης είναι βασική- ότι δηλαδή για να καταλάβουμε το "χ", χρειάζεται να γνωρίζουμε τι σημαίνει να είναι κάτι "χ", ή να είναι κάποιος "χ" και ότι γνωρίζοντας αυτό, γνωρίζουμε επίσης τι σημαίνει να μην είναι κάτι "χ" ή να μην είναι κάποιος "χ". Αλλά με τη λέξη "πραγματικό" είναι η αντίθετη έννοια (το μη πραγματικό) που "φοράει τα παντελόνια" (παίζει τον κυρίαρχο ρόλο).

Με άλλα λόγια μερικές λέξεις, και η λέξη "πραγματικός" είναι μια από αυτές, μπορούν να γίνουν κατανοητές μόνο άν γνωρίζουμε τι σημαίνει η αντίθετή τους έννοια.

Για να αποφανθούμε λοιπόν αν ο κύριος Arnatt, είναι πραγματικός καλλιτέχνης πρέπει να ξέρουμε ποιός είναι ο μη πραγματικός, ο απατεώνας....
Τι λες είναι τώρα λίγο πιό εύκολο;

*wear the trausers (φοράω τα παντελόνια): αγγλικός ιδιωματισμός που χρησιμοποιείται κυρίως για τις ανθρώπινες σχέσεις και σημαίνει ότι κάποιος παίζει τον κυρίαρχο ρόλο.

Μετά το γεύμα...

dnm,,jgldgfdhl; Daniel Spoerri, Γεύμα, 1992

Ο Ρουμανικής καταγωγής καλλιτέχνης Daniel Spoerri (1930) για τη δημιουργία της σειράς των έργων του με το γενικό τίτλο, Πίνακες-Παγίδες, μετά από κάποιο γεύμα άφηνε πιάτα, μπουκάλια και ποτήρια στο τραπέζι και τα στερέωνε εκεί. Στη συνέχεια, αποκολλώντας την επιφάνεια του τραπεζιού, τα κρεμούσε στον τοίχο, αποκαλύπτοντας έτσι μια αισθητική αξία στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι είχαν ασυναίσθητα τοποθετήσει αυτά τα αντικείμενα.
Ο Spoerri με τους Πίνακες-Παγίδες, αιχμαλωτίζει στιγμές. Αυτό όμως κάνει και μια φωτογραφία και για το λόγο αυτό θα μπορούσαν να θεωρηθούν "ανάγλυφες φωτογραφίες". Υπάρχει όμως μια διαφορά: η φωτογραφία αναπαριστά ένα στιγμιότυπο ενώ τα έργα του Spoerri είναι μια πραγματική χρονική στιγμή που έχει ¨ταριχευθεί¨. Στην πραγματικότητα οι Πίνακες-Παγίδες είναι νεκρές χρονικές στιγμές αποκομμένες από την ροή του χρόνου και συντηρημένες με ένα τρόπο που τις μετατρέπει σε άχρηστα και νεκρά αντικείμενα, δηλαδή κυριολεκτικά "νεκρές φύσεις".

Ένα άλλο γνωστό έργο του Spoerri είναι το βιβλίο Ανεκδοτολογική Τοπογραφία της Τύχης, που εκδόθηκε το 1962. Πρόκειται για μια ανάλυση, όπως θα την έκανε ένας συλλέκτης αναμνηστικών, των 101 αντικειμένων που έτυχε να βρίσκονται στο τραπέζι του την 21η Φεβρουαρίου 1962 στις 8.07 μ. μ.

.

Με το βίντεο που ακολουθεί μπορείς να καταλάβεις καλλίτερα πώς είναι τα έργα του Spoerri στο χώρο.

Επειδή αυτές τις μέρες θα βρεθείς πιθανά πολλές φορές μπροστά σε ένα τραπέζι με τα υπολείμματα ενός γεύματος, θα σου συνιστούσα να το φωτογραφίσεις, αποφεύγοντας έτσι τον πειρασμό να στερεώσεις τα αντικείμενα και να το κρεμάσεις στον τοίχο!

[Μαράκι, η ανάρτηση αυτή είναι αφιερωμένη σε σένα.]

Το απαράδεκτο του θανάτου

Damien Hirst, The Physical Impossibility of Death in the Mind of Someone Living (Το Φύσει Αδύνατον του Θανάτου στο Μυαλό ενός Ζωντανού),1991

Ο Βρετανός καλλιτέχνης Damien Hirst, έμαθε να ζωγραφίζει σχεδιάζοντας πτώματα στο νεκροτομείο. Με το έργο του εξερευνά τα όρια της πρόκλησης και επιδίδεται σε μια μελέτη θανάτου.

Το έργο που βλέπεις παραπάνω είναι ένας καρχαρίας-τίγρης βυθισμένος σε φορμόλη μέσα σ' ένα τεράστιο ενυδρείο από αλεξίσφαιρο γυαλί και ατσάλι. Το 1993 έκανε το ίδιο με τα κουφάρια μιας αγελάδας κι ενός μοσχαριού, πριονισμένα εγκάρσια στα δυο, μέσα σε τέσσερα χωριστά γυάλινα δοχεία με φορμόλη, έτσι ώστε ο θεατής να βαδίζει ανάμεσά τους παρατηρώντας τα σπλάχνα των ζώων! Ο τίτλος του έργου: Μητέρα και Παιδί Χωρισμένα στα δυο. Δε σταμάτησε βέβαια εδώ τα μακάβρια και αποτρόπαια έργα του. Παρακάτω βλέπεις ένα ακόμα με τίτλο: Αυτό το Μικρό Γουρουνάκι Πήγε στην Αγορά, από το γνωστό Αγγλικό παιδικό τραγουδάκι "This little pig went to market"

dfasdfdfasdfadfad Damien Hirst, This Little Pig went to Market

Το έργο του Hirst διατυπώνει ερωτήματα που σχετίζονται με το νόημα της ζωής και την ευθραυστότητα των βιολογικών υπάρξεων.

"Ο θάνατος είναι απαράδεκτη ιδέα, λέει, οπότε ο μόνος τρόπος να τον αντιμετωπίσεις είναι να αποστασιοποιηθείς απ' αυτόν ή να διασκεδάσεις μαζί του"

Στον προβληματισμό που θα προκύψει από το έργο του Hirst θα βοηθήσει πιστεύω η φωτογραφία που παραθέτω παρακάτω.

Το στιγμιότυπο είναι από τη σημερινή μου επίσκεψη στο κρεοπωλείο απ' όπου προμηθεύομαι κρέας. Ένα κεφάλι γουρουνιού στολίζει τη "γιορτινή" προθήκη. Ένα μικρό παιδί που το βλέπει ρωτά, φανερά σοκαρισμένο, πού είναι το υπόλοιπο σώμα και ο πατέρας του, ατάραχος, το σηκώνει αγκαλιά για να το βοηθήσει να το δει να κρέμεται από ένα τσιγκέλι λίγα μέτρα πιο πέρα...

Την ανάρτηση αφιερώνω στον κρεοπώλη μου Δημήτρη Δελενίκα, τον οποίο θαυμάζω για το υψηλό βαθμό αποστασιοποίησης που επιδεικνύει απέναντι στη φρίκη με την οποία έχει να παλέψει καθημερινά. Μια αποστασιοποίηση που οφείλουν να έχουν οι χασάπηδες, οι γιατροί, οι ανατόμοι, οι νεκροτόμοι και φυσικά...οι καλλιτέχνες.

Μη ευάρεστη τέχνη

dfgfgfhgfhgdjd Marco Evaristti, Helena, 2000

Το έτος 2000 στην πόλη Kolding της Δανίας, στο Trapholt Art Museum, εκτέθηκε το έργο Helena του Χιλιανού καλλιτέχνη Marco Evaristti. Επρόκειτο για την παράθεση δέκα πολτοποιητών (μπλέντερ), οι οποίοι περιείχαν νερό και ζωντανά χρυσόψαρα. Τα μπλέντερ ήταν συνδεδεμένα με ρεύμα δίνοντας την δυνατότητα στους επισκέπτες, εάν ήθελαν, να τα ενεργοποιήσουν! Τελικά ένας επισκέπτης (φιλότεχνος;) πάτησε το κουμπί και σκότωσε ένα ψάρι...

Μετά από καταγγελία φιλόζωων ο διευθυντής του μουσείου υποχρεώθηκε από την αστυνομία της Δανίας να πληρώσει πρόστιμο και αρνούμενος οδηγήθηκε στο δικαστήριο όπου δικαιολόγησε την άρνησή του επικαλούμενος την ελευθερία της τέχνης. Το δικαστήριο τελικά δεν του απάγγειλε κατηγορία για κακοποίηση ζώου, θεωρώντας ότι ο θάνατος του ψαριού ήταν ακαριαίος (σκοτώθηκε σε χρόνο μικρότερο του ενός δευτερολέπτου, όπως βεβαίωσαν οι εκπρόσωποι της κατασκευαστικής εταιρίας των μπλέντερ), δεν υπέφερε και ο θάνατος του δεν ήταν "απάνθρωπος"!

Μετά από τη διαμαρτυρία τα μπλέντερ αποσυνδέθηκαν από το ρεύμα και η έκθεση συνεχίστηκε.

Ο Evaristti είπε πως το έργο του είναι μια διαμαρτυρία για τον κυνισμό και τη βιαιότητα που έχει διαποτίσει τον κόσμο στον οποίο ζούμε. Θέλησε είπε να θέσει τους θεατές αντιμέτωπους με ένα "ηθικό δίλημμα" και να "δοκιμάσει" τη στάση τους απέναντι σ' αυτό.

Το τόσο σοκαριστικό και εξοργιστικό ίσως έργο θέτει σημαντικά ερωτήματα για τα όρια και την ηθική της τέχνης και μας καλεί να πάρουμε μια θέση. Μας καλεί επίσης να αναρωτηθούμε και να προβληματιστούμε για το ζήτημα της αλληλεπίδρασης θεατών- έργων τέχνης.

Στο παρακάτω βίντεο δες μια διακωμώδηση του όχι και τόσο ευάρεστου έργου του Evaristti, με τίτλο: Coldfish in a Blender (Χρυσόψαρα στο Μπλέντερ)

Η ανάρτηση αυτή αφιερώνεται στο Μπεμπέτο τον 3ο, το μικρό μου χρυσόψαρο που πέθανε ξαφνικά την περασμένη Δευτέρα ...

Το παιχνίδι με την κλίμακα.

Ποιος είναι ο δημιουργός αυτού του έργου με τίτλο "L` Anniversaire" (Η Επέτειος);
Βεβαίως το ξέρεις! Ο Μαγκρίτ. Αναγνωρίζεις πια το ιδίωμά του. Σ` αυτό το έργο για μια ακόμα φορά παίζει αλλάζοντας την κλίμακα των πραγμάτων.

Ας γνωρίσουμε σήμερα ένα σύγχρονο καλλιτέχνη, τον Αυστραλό υπερρεαλιστή γλύπτη Ron Mueck, που αρέσκεται στα έργα του να κάνει ό,τι και ο Μαγκρίτ: να ¨παίζει¨ με τα μεγέθη.
σδφδγηγξηξκξκξκηξκκηκγaBBBaby (Μωρό),2000

Ο Ron Mueck (1958), ξεκίνησε την καριέρα του σαν επιτυχημένος σκηνογράφος με δική του εταιρεία κατασκευής μοντέλων για την ευρωπαϊκή διαφημιστική βιομηχανία. Στο χώρο της τέχνης πέρασε το 1996 με το έργο Pinocchio, ένα υπερμέγεθες γλυπτό από σιλικόνη και πολυεστέρα που αναπαριστά ένα αγόρι πέντε ετών.

Δες έργα του στο βίντεο που ακολουθεί

Ron Mueck – Australian Hyperrealist Sculptor -

Στη γνωστή σου πλέον έκθεση "Γλυπτοφιλία" του Βρετανικού Μουσείου, εκτίθεται και το έργο του Ron Mueck, "Mask II". Δες το στη διεύθυνση:

http://www.britishmuseum.org/whats_on/all_current_exhibitions/statuephilia/videos_-_mueck.aspx

Έχει άλλες ομοιότητες, πέρα από τη διαφοροποίηση της κλίμακας, το έργο του Mueck με εκείνο του Μαγκρίτ; Έχει διαφορές; Ποιο βρίσκεις πιο ενδιαφέρον και γιατί.

Το άδειο

Το 1974, ο εννοιολογικός καλλιτέχνης Michael Asher, πραγματοποίησε μια έκθεση στην γκαλερί Claire Copley του Λος Άντζελες, όπου δεν έδειξε τίποτα παρά τους άδειους λευκούς τοίχους του εκθεσιακού χώρου. Αφαίρεσε μάλιστα το διαχωριστικό, πίσω από το οποίο υπήρχε, το γραφείο του γκαλερίστα και ο αποθηκευτικός χώρος. Με τον τρόπο αυτό, εκθέματα ήταν ουσιαστικά ο ιδιοκτήτης της γκαλερί και ο κάθε επισκέπτης της έκθεσης.

Είναι εμφανές ότι ο Άσερ θέλησε με το έργο αυτό να κάνει κριτική στο αδηφάγο θεσμικό καλλιτεχνικό σύστημα (γκαλερί, μουσεία, έμποροι τέχνης κ.λ.π.). Αδειάζοντας τον εκθεσιακό χώρο από οτιδήποτε θα μπορούσε να είναι εμπορεύσιμο ακυρώνει την λειτουργία του. Το έργο του Άσερ είναι η ακραία συνέπεια της μετατόπισης, με την εννοιολογική τέχνη, του ενδιαφέροντος από το καλλιτεχνικό αντικείμενο στη διαδικασία της νοητικής του σύλληψης.

Το Τίποτα

Ο συνθέτης John Cage, που γνωρίσαμε στην χθεσινή ανάρτηση, όπως είπαμε συνεργάστηκε με εικαστικούς καλλιτέχνες. Ένας από αυτούς ήταν ο Ρόμπερτ Ράουσενμπεργκ.

Το 1953 ο Rausenberg πλησίασε τον ζωγράφο Βίλλεμ ντε Κούνιγκ (Willem de Kooning), που θαύμαζε πολύ, και του είπε ότι ήθελε να κάνει ένα έργο από την ανάποδη, δηλαδή να το σβήσει. Ο Ντε Κούνιγκ συμφώνησε, αλλά του έδωσε ένα πολύ δουλεμένο σχέδιο, έτσι ώστε κι εκείνος να κοπιάσει ανάλογα. Ό,τι έμεινε ύστερα από έξι εβδομάδες που, θεωρητικά, χρειάστηκε ο Ράουσενμπεργκ για να σβήσει το σχέδιο είναι πια δικό του έργο με τίτλο "Σβησμένο σχέδιο του Ντε Κούνινγκ"

Αυτό που βλέπουμε μέσα στη χρυσή κορνίζα είναι απλώς ένα αστείο; Είναι η συμβολική διαγραφή του καλλιτεχνικού προτύπου; Είναι ένα φάντασμα του σχεδίου του Ντε Κούνιγκ ή ένα ολοκληρωμένο σχέδιο του Ράουσενμπεργκ; Μπορεί μια πράξη καταστροφής να είναι παράλληλα δημιουργική;

Παρακολούθησε, στο βίντεο που ακολουθεί, το Ράουσενμπεργκ να μιλάει για τη συνάντησή του με τον Ντε Κούνιγκ και το λόγο που προέβη σ` αυτή την πράξη.

Ο ήχος της σιωπής

Ο Αμερικανός Τζων Κέητζ (John Cage) (1912-1992), υπήρξε πειραματικός μουσικοσυνθέτης, φιλόσοφος, ζωγράφος και συγγραφέας. Συνεργάστηκε με πολλούς εννοιολογικούς καλλιτέχνες. Πίστευε ότι όλοι οι ήχοι μπορούν να θεωρηθούν πιθανή μουσική.

Το 1952 ο πιανίστας Τιούντορ πρωτόπαιξε τη δήθεν σονάτα 4΄33΄΄ του Κέητζ σε τρία μέρη. Ο πιανίστας, καθισμένος στο πιάνο, σήκωσε τα χέρια του σαν να ξεκινούσε, μετά ξανασήκωσε δυο φορές τα χέρια του στη διάρκεια 4 λεπτών και 33 δευτερολέπτων, σαν να άρχιζαν τα συγκεκριμένα μέρη, αλλά χωρίς να παίξει καμία νότα.

Δεν ήταν αστείο ούτε προσβολή, αν και κάποιοι στο ακροατήριο το αντιμετώπισαν έτσι. Μετά τους πρώτους αμήχανους θορύβους το ακροατήριο, σαν να ήταν προετοιμασμένο, αφουγκράστηκε κελαηδήματα πουλιών, αυτοκίνητα ή τριξίματα και η σιωπή γέμισε με ανεπάντεχους ήχους. Ο Κέητζ τους ζητούσε να ακούσουν τους ήχους δίπλα τους. Με τη σωστή αντιμετώπιση, το τίποτα μπορούσε να είναι όλα. "Αφήστε τους ήχους να είναι ο εαυτός τους" έλεγε, "όλοι οι θόρυβοι είναι εν δυνάμει μουσική".

Απόλαυσε στο βίντεο που ακολουθεί την σονάτα 4΄33΄΄ του Κέητζ με τον πιανίστα David Tudor. Στην αρχή ακούγεται η φωνή του ίδιου του συνθέτη.

Τώρα που μας άνοιξε η όρεξη...

.... για γρήγορο φαγητό, ας φάμε κι ένα χάμπουργκερ!

Στο βίντεο που ακολουθεί θα δεις το έργο του καλλιτέχνη της Ποπ Αρτ, Αντυ Γουόρχολ: "Ο Αντυ Γουόρχολ τρώει ένα χάμπουργκερ"



O Αντυ Γουόρχολ (Andy Warhol, 1928-1987) είναι ο καλλιτέχνης που το κοινό συνέδεσε περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον με την Ποπ Αρτ.

Η Ποπ Αρτ εμφανίστηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1950 στη Μεγάλη Βρετανία. Εξερευνώντας, οι καλλιτέχνες της Ποπ Αρτ, τον τρόπο με τον οποίο οι διαφημίσεις διαμορφώνουν συμπεριφορές, πρότειναν μια "λαϊκή" τέχνη, με την έννοια ότι δεν ήθελαν μια τέχνη "υψηλή", αλλά μια τέχνη που να απευθύνεται στα πλατιά στρώματα του λαού και να αξιοποιεί εικόνες και αντικείμενα της μαζικής κουλτούρας και του σύγχρονου αστικού περιβάλλοντος, όπως διαφημίσεις, φωτογραφίες, πρωταγωνιστές της μουσικής και του κινηματογράφου, κόμικς και άλλα. Στη δεκαετία 1956-1966, η Ποπ Αρτ διαδόθηκε από το Λονδίνο στη Νέα Υόρκη και σε ολόκληρο τον κόσμο.

Ένα από τα πιο γνωστά έργα του Warhol είναι το πορτραίτο της Μέριλιν Μονρόε.

Το βίντεο " Ο Andy Warhol τρώει ένα χάμπουργκερ" είναι τέχνη; Μπορεί ένα τόσο απλό και καθημερινό γεγονός να γίνει τέχνη; Έχει σημασία ότι το χάμπουργκερ το τρώει ένας διάσημος άνθρωπος; Θα ήταν το ίδιο αν το βίντεο είχε γυριστεί με κάποιον άσημο; Έχει σημασία ότι τρώει χάμπουργκερ; Αν έτρωγε ένα εξαιρετικό έδεσμα (π. χ. φασιανό ή αστακό ή... σουβλάκια της Άσχετης) θα υπήρχε κάποια διαφορά; Θέσε κι άλλα ερωτήματα!

( Μαρία, αυτή η ανάρτηση είναι αφιερωμένη σε σένα, που το εικαστικό σου ημερολόγιο έχει θέμα τα καθημερινά σου γεύματα.)Η Άσχετη τόλμησε να φωτογραφηθεί μπροστά στα πορτραίτα της Μέριλιν. (Καλοκαίρι 2008)

Το δέσιμο ζωής και τέχνης

Όπως θα έχεις ήδη καταλάβει, ο Hsieh είναι ένας καλλιτέχνης που σαν μέσο στη δουλειά του δε χρησιμοποιεί λέξεις, ήχους ή χρώματα, αλλά την ίδια τη ζωή του. Η δουλειά του αποτελείται από πέντε Περφόρμανς διάρκειας ενός χρόνου η κάθε μια (1978-1986) και μια έκτη διάρκειας δεκαέξι χρόνων (1986- 1999). Κάθε ένα από τα έργα του έμμεσα εγείρει σημαντικά ερωτήματα σχετικά με τη ζωή, την τέχνη και την σχέση μας με τον κόσμο.
Γνωρίσαμε δυο έργα του, το "Time Piece" και το "Cage Piece". Θα δούμε ένα τελευταίο το Art/Life (Τέχνη/Ζωή) που έκανε σε συνεργασία με την Linda Montano. Στο έργο αυτό οι δύο καλλιτέχνες πέρασαν ένα χρόνο δεμένοι με ένα σχοινί. Στο διάστημα αυτό προσπάθησαν να μην αγγίζονται. Πριν ξεκινήσουν το έργο δεν γνώριζαν ο ένας τον άλλο. Τεκμηρίωναν την κοινή ζωή τους με φωτογραφίες και ηχητικά ντοκουμέντα.

Το έργο θέτει ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο που λειτουργούν οι στενές ανθρώπινες σχέσεις. Πώς δυο ξεχωριστοί άνθρωποι γίνονται ζευγάρι; Τι σημαίνει να ζουν σε τόσο κοντινή απόσταση για τόσο μεγάλο διάστημα; Πώς ισορροπούμε τις ανάγκες μας για συντροφικότητα και επαφή (σχοινί) με την ανάγκη μας για ανεξαρτησία (αποφυγή αγγίγματος); Που σταματάει ο Εαυτός και που αρχίζει ο Άλλος; Πόσο κοντά μπορούν να έρθουν δυο άνθρωποι, και σε ποιο βαθμό πρέπει να παραμένουν ξένοι ο ένας για τον άλλον;

Μπορείς να διαβάσεις μια πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη των καλλιτεχνών στη διεύθυνση:

http://www.communityarts.net/readingroom/archivefiles/2002/09/year_of_the_rop.php

Το 1977, η γνωστή Περφόρμερ Marina Abramovic προηγήθηκε του Hsieh με ένα έργο που έχει παρόμοιο σκεπτικό. Το έργο ονομάζεται "Relation in time" και κατά την διάρκειά του η Abramovic και ο σύντροφός της Ulay παρέμειναν δεμένοι από τα μαλλιά για δεκαέξι ώρες χωρίς κοινό και στην συνέχεια για άλλη μια ώρα με κοινό.

(Επειδή στα σχόλια της 4ης Νοεμβρίου είχα υποσχεθεί έργα με μαλλιά...)

Η μανία με το χρόνο (2)

Γνωρίσαμε τον Hsieh και το μαρτυρικό του έργο " Ένας Χρόνος Περφόρμανς" (1980-1981). Ένα χρόνο νωρίτερα (1978-1979), είχε πραγματοποιήσει έναν εκούσιο εγκλεισμό σε ένα μικρό κελί επί έναν ολόκληρο χρόνο (Cage Piece). Κατά την διάρκεια του εγκλεισμού του δε μίλησε, δε διάβασε, δεν έγραψε, δεν άκουσε ραδιόφωνο και δεν είδε τηλεόραση. Δεν είχε τίποτα να κάνει εκτός από το να σκέφτεται και να μετράει τις μέρες.

Το 2002 οι ΜΤΑΑ, τους οποίους γνωρίσαμε από το έργο τους On Kawara Update, πραγματοποιούν ένα έργο με τον τίτλο " Ένας Χρόνος Περφόρμανς Βίντεο" ( "One Year Performance Video") με το οποίο "εκσυγχρονίζουν" το έργο του εκούσιου εγκλεισμού του Hsieh.

Βιντεοσκοπούν την παραμονή τους σε δύο ανεξάρτητα κελιά με στοιχειώδη εξοπλισμό και καλούν τον θεατή, που μπορεί να τους παρακολουθήσει στο διαδίκτυο, να συμπληρώσει ένα χρόνο παρακολούθησης, έτσι ώστε να του αποσταλεί ένα πιστοποιητικό ότι είναι κάτοχος του έργου! Η παρακολούθηση μπορεί να γίνει τμηματικά γιατί ο χρόνος " σώζεται" και αθροίζεται αυτόματα. Οι σκηνές που παρακολουθεί ο θεατής δεν είναι σε πραγματικό χρόνο αλλά τον προσομοιώνουν με ένα δυναμικό υπολογιστικό πρόγραμμα. Αυτό σημαίνει πως, αν για παράδειγμα, παρακολουθεί κάποιος τις νυχτερινές ώρες οι καλλιτέχνες κοιμούνται, αν παρακολουθεί πρωί βλέπει την πρωινή τους δραστηριότητα κ.ο.κ. Ο Hsieh στα έργα του υφίσταται μια πραγματική ταλαιπωρία και δέσμευση. Στο έργο των ΜΤΑΑ ποιος ταλαιπωρείται;

Ο Hsieh στο κελί του βιώνει το βασανιστικά αργό πέρασμα του χρόνου. Στο έργο των ΜΤΑΑ ποιος "μετράει" το χρόνο;

Ποια η θέση των ΜΤΑΑ απέναντι στο ζήτημα της εμπορευματοποίησης του έργου τέχνης;

Πως αντικατοπτρίζει το έργο τις αλλαγές που έχει υποστεί η κοινωνία, ο πολιτισμός και η δημιουργική διαδικασία από την εποχή του Hsieh;

Παρακολούθησε και εσύ την προσομοίωση εγκλεισμού των ΜΤΑΑ στη διεύθυνση:

http://turbulence.org/Works/1year/performancevideo.php

και απέκτησε το έργο μετά από ένα χρόνο παρακολούθησης. Εδώ ο χρόνος είναι χρήμα!

Η μανία με το χρόνο (1)

Συνεχίζοντας με παραδείγματα καλλιτεχνών που διαπραγματεύτηκαν το θέμα του χρόνου στα έργα τους και που θα μπορούσαν να σου δώσουν έμπνευση για το δικό σου εικαστικό ημερολόγιο θα σου παρουσιάσω το έργο "Ένας Χρόνος Περφόρμανς" του Tehching Hsieh. Το έργο πραγματοποιήθηκε από τις 11 Απριλίου* 1980 έως τις 11 Απριλίου 1981 . Στο διάστημα αυτό ο Tehchihg Hsieh "χτυπούσε" κάρτα κάθε μια ώρα(!) σε ένα ρολόι που είχε εγκατεστημένο στο εργαστήριό του.

Παράλληλα τεκμηρίωνε την ενέργειά του αυτή με μία φωτογραφία.
Παρακάτω βλέπεις τον καλλιτέχνη φωτογραφημένο την πρώτη και την τελευταία ημέρα του έργου. Μπορείς να δεις ένα τμήμα μιας ταινίας που έγινε προβάλλοντας στη σειρά τις φωτογραφίες στη διεύθυνση:

http://one-year-performance.com/no.2/no2-mov.html

Μπορείς να φανταστείς πώς ήταν η ζωή του στη διάρκεια αυτού του χρόνου; Ποιες δυσκολίες πιστεύεις πως αντιμετώπισε κατά την πραγματοποίηση του έργου; Ποιος ήταν ο σκοπός του;


* Σημείωσε: 11 Απριλίου είναι τα γενέθλια της Άσχετης!

"Η πραγματική ζωή είναι σκουπίδια" ( ! )

"Real Life is Rubbish", είναι ο τίτλος του έργου που βλέπεις στη φωτογραφία. Πρόκειται για έργο που δημιούργησαν το 2002 το ζευγάρι καλλιτεχνών Tim Noble (1966) και Sue Webster (1967). Οι Noble και Webster ζούν και εργάζονται μαζί στο Λονδίνο. Μερικά από τα έργα τους είναι φτιαγμένα από σωρούς σκουπιδιών που συλλέγουν στους δρόμους του Λονδίνου. Ρίχνοντας ένα προβολέα επάνω στο σωρό, δημιουργείται μια σκιά στον απέναντι τοίχο που παράγει μια εντελώς διαφορετική εικόνα: τις σιλουέτες των δυο καλλιτεχνών.

Για να γίνει το έργο εργάζονται σε απόλυτο σκοτάδι με ένα φακό.

Εδώ βλέπεις ένα άλλο έργο τους με τον απεχθή τίτλο "Dirty White Trash" (Βρώμικα Άσπρα Σκουπίδια). Ο σωρός των σκουπιδιών αποτελείται από τις άδειες συσκευασίες των τροφίμων που κατανάλωσαν κατά τη διάρκεια της παραγωγής του έργου!

Αυτό τον καιρό στο Βρετανικό Μουσείο στην έκθεση Γλυπτοφιλία, που αναφέρθηκε σε παλαιότερη ανάρτηση ( δες τη Χρυσή Σειρήνα), εκτίθεται και ένα έργο των Noble και Webster με τον τίτλο " Dark Stuff". Δες το έργο και τους καλλιτέχνες στο βίντεο του Μουσείου στη διεύθυνση:

http://www.britishmuseum.org/whats_on/all_current_exhibitions/statuephilia/videos_-_nw.aspx

Βαρετή τέχνη;

Το 1971, το Κολέγιο Τέχνης της Νέας Σκοτίας ανέθεσε στον καλλιτέχνη Baldessari να δημιουργήσει ένα έργο ειδικά για την γκαλερί του κολεγίου. Επειδή δεν μπορούσε να ταξιδέψει ο ίδιος πρότεινε στους φοιτητές να γράψουν στους τοίχους της γκαλερί: "Δεν θα ξανακάνω ποτέ βαρετή τέχνη". Στα εγκαίνια επανέλαβαν τη φράση παντού, καλύπτοντας τους τοίχους. Ήταν μια πανέξυπνη παρωδία της σχολικής τιμωρίας.

Στη συνέχεια ο Baldessari πραγματοποίησε μια παραλλαγή του έργου γράφοντας την ίδια φράση πάλι και πάλι και βιντεοσκοπώντας την διαδικασία. Μπορείς να δεις το έργο αυτό στη διεύθυνση:

http://www.ubu.com/film/baldessari_boring.html

Κατάφερες να το δεις μέχρι τέλος; Τι λες η μεθοδική, επαναληπτική άσκηση του Βaldessari τον βοήθησε να δημιουργήσει ένα μη βαρετό έργο, ή συνέβη το αντίθετο;

Ό,τι είναι χρυσό έχει αξία;

Στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου εκτίθεται αυτό τον καιρό το άγαλμα του Marc Quinn (Μαρκ Κουίν) με τίτλο "Σειρήνα", που παρουσιάζει το διάσημο μοντέλο Κέιτ Μος φτιαγμένο από χρυσάφι βάρους 50 κιλών, η αξία του οποίου ανέρχεται σε 1,5 εκατομμύρια λίρες. Λέγεται ότι είναι το μεγαλύτερο χρυσό γλυπτό μετά την περίοδο της αρχαίας Αιγύπτου.

Το έργο έχει τοποθετηθεί στο τμήμα "Νηρηίδες", δίπλα σε αρχαιοελληνικά γλυπτά του 4ου π. χ. αιώνα. Το άγαλμα εντάσσεται στη σειρά σύγχρονων γλυπτών της έκθεσης "Γλυπτοφιλία" ( Statuephilia), όπου το κάθε γλυπτό είναι τοποθετημένο σε διαφορετικά τμήματα του μουσείου, δίπλα σε μόνιμα εκθέματα των συλλογών.

Μπορείς να δεις στη διεύθυνση: http://www.britishmuseum.org/whats_on/all_current_exhibitions/statuephilia/videos_-_quinn.aspx τον ίδιο τον καλλιτέχνη να μιλάει για το έργο του.

Ένα έργο και χιλιάδες όμοια μ` αυτό

Ο εικαστικός καλλιτέχνης On Kawara (Ον Καβάρα), το 1966 άρχισε τους "πίνακες ημερομηνίες" που αποτελούνται από μια μαύρη πινακίδα με την ημερομηνία του έργου. Ως το 1991 είχαν ολοκληρωθεί περίπου δυο χιλιάδες τέτοιοι πίνακες, που πουλιούνται σε κουτιά μαζί με μια σελίδα τοπικής εφημερίδας της μέρας. Πρόκειται δηλαδή για μια σειρά παραλλαγών ενός έργου, για τα οποία η έννοια ή η διαδικασία πίσω από την ενότητα ήταν πιο σπουδαία από το τελικό αντικείμενο.
Ο Ον Καβάρα είναι ένας τυπικός εκπρόσωπος της εννοιολογικής τέχνης ( Conceptual art )

Πιστεύεις πως η αξία του έργου βρίσκεται στον πληθωριστικό πολλαπλασιασμό των ομοιωμάτων ή την ίδια αξία θα είχε και ένα μεμονωμένο έργο της ενότητας;

Και έργα τέχνης για γέλια..

Μερέ Οπενχάιμ,Η Γκουβερνάντα, 1936


(Μετά από απαίτηση του Ακέφαλου Κοτόπουλου, που φωνάζει, "Δεν θέλω σαχλές συγκινήσεις!" )